ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ 2020

επικαιρότητα
Υδρόγειος

Παγκοσμιοποίηση, Ενωμένα Έθνη, Κορωνοϊός, Πλανήτης

2020-06-21

Η Παγκοσμιοποίηση δεν είναι πια business as usual. Ο κορωνοϊός έχει αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος!

Γιώργος Κωστάκος

Ο Covid-19 είναι ο νέος τύπος στη γειτονιά, ή καλύτερα σε όλον τον πλανήτη.
Print



Αναδημοσίευση από το περιοδικό euronews (24/3/2020)

Μετάφραση: Μαρία Παναγιωτοπούλου

Εικονογράφηση: dreamtime creative



Δεν είναι καν ένας ψηφιακός ιός που θα κατέστρεφε όλους τους servers επιφέροντας καταστροφή στα κοινωνικά δίκτυα και τα οικονομικά δίκτυα, στα αμυντικά συστήματα και τις τηλεπικοινωνίες. Είναι ένας “παραδοσιακός” ιός, που προφανώς ξεκίνησε από τα ζώα και τώρα εξαπλώνεται ταχύτατα στους ανθρώπους. Αυτός ο παραδοσιακός ιός έχει προκαλέσει αντάρα σε όλον τον κόσμο, απειλώντας με ανατροπή την ίδια την παγκοσμιοποίηση, το σύστημα οργάνωσης των ελεύθερων αγορών, του ελεύθερου εμπορίου, των ελέυθερων οικονομικών ροών και της ελεύθερης μετακίνησης των ανθρώπων, που κυριαρχούν στον πλανήτη μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα μέτρα που έχουν ληφθεί και οι πόροι που κινητοποιήθηκαν από τις κυβερνήσεις στην προσπάθειά τους να ελέγξουν τον ιό και να μειώσουν τις απώλειες, μπορεί μόνο να συγκριθούν με τις προσπάθειες σε πολλά μέτωπα κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι μία παγκόσμια σύγκρουση πάλι, αυτή τη φορά ενάντια σε έναν αόρατο αλλά θανατηφόρο εχθρό. Και στον πόλεμο το πρώτο θύμα είναι η “κανονικότητα” και οι ελευθερίες πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε η τωρινή εκδοχή της παγκοσμιοποίησης. Ευτυχώς αυτός είναι ένας πόλεμος όπου η ανθρωπότητα παλεύει σύσσωμη στην ίδια πλευρά, έχοντας απέναντί της έναν κοινό εχθρό.

Σε αυτόν τον πόλεμο, η παγκοσμιοποίηση θεωρείται ότι είναι συνένοχος του εχθρού, εν μέρει τουλάχιστον. Ο ιός αναδύθηκε σε ένα μέρος του πλανήτη και μέσα από το ταξίδι, γρήγορα βρέθηκε στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη σε διάστημα μόλις δύο μηνών. Η παγκοσμιοποίηση φαίνεται επίσης ότι λειτούργησε σαν ανασταλτικός παράγοντας στην απόκριση των κυβερνήσεων, καθώς το παγκοσμιοποιημένο σύστημα δεν μπορεί να στηρίξει την διανομή ιατρικού εξοπλισμού και υλικών για μια συγκεκριμένη χώρα, αλλά αντίθετα μετακινήθηκε προς χαμηλού κόστους δικαιοδοσίες και πωλήσεις στους πλειοδότες.

Οι σχεδιασμοί έκτακτης ανάγκης των κυβερνήσεων απορυθμίστηκαν γιατί οι γραμμές εφοδιασμού μεταξύ των συνόρων έκλεισαν για λόγους ιατρικής ασφάλειας. Η εξάρτηση από προμηθευτές ιατρικού υλικού και υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης και της επιμελητείας, απαιτεί πρόσθετη προσπάθεια και κόστος για να (επανα)συσταθούν οι εγχώριες διεργασίες εφοδιασμού και υπηρεσιών, που είναι συμπράξεις “δημόσιου – ιδιωτικού” τομέα, ακόμη και αν το κράτος κινητοποιεί μηχανισμούς έκτακτης ανάγκης και ακόμη και το στρατό.

Παράπλευρες αλλά μεγάλης σημασίας ζημιές προκλήθηκαν από τα μέτρα κατά της εξάπλωσης του ιού, με σοβαρές περικοπές στην οικονομική δραστηριότητα. Ο κόσμος μένει στο σπίτι και δουλεύει όταν αυτό είναι δυνατόν, αποφεύγοντας (ή εμποδιζόμενος να μετακινηθεί) τα εστιατόρια και τα καταστήματα, εκτός από τα σούπερ μάρκετς και τα φαρμακεία. Κάποιοι ήδη χάνουν τη δουλειά τους σε τομείς που έπεσαν σε αδράνεια, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν το φάσμα της χρεωκοπίας, εξαιτίας του φόβου για εξάπλωση του ιού και εν τέλει των απαγορεύσεων στα ταξίδια.

Οι χρηματιστηριακές συναλλαγές παγκοσμίως αντέδρασαν με κατακόρυφες απώλειες μετοχών, προκαλώντας την αναγγελία εκτεταμένων μέτρων επανεκκίνησης από τις ΗΠΑ, την Ε.Ε. και τα κράτη μέλη, την Κίνα και άλλες χώρες. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν το τύπωμα σημαντικών ποσών σε νέο χρήμα για ένεση στην οικονομία, καθώς και σχέδια για άμεση πληρωμή μετρητού στους πολίτες, όπως έγινε στις ΗΠΑ.

Με τον έναν τρόπο ή τον άλλον, οι ανεπτυγμένες χώρες δείχνουν ότι μπορούν να αναχαιτίσουν την επέλαση του εχθρού και να την ανακόψουν ώστε να μην ξεπεράσει το κατώφλι μερικών χιλιάδων θανάτων. Θα δούμε στο τέλος ποιο μοντέλο δούλεψε καλύτερα: το πιο περιοριστικό της Ηπειρωτικής Ευρώπης, ή το αρχικά πιο χαλαρό της Αγγλίας, για παράδειγμα. Με την προϋπόθεση να μην υπάρξει κάποια απρόβλεπτη εξέλιξη, όλα αυτά τα μοντέλα, που ορίζονται από επιστημονικές ομάδες ειδικών, παρά τις παραλλαγές τους, θα έπρεπε να επιτύχουν τον επιδιωκόμενο στόχο, που είναι ο περιορισμός του ιού. Τί θα συμβεί ωστόσο, ή πιθανόν ήδη συμβαίνει, αλλά δεν έχει αναφερθεί ακόμη, στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου τα συστήματα υγείας και οι δυνατότητες των κρατών είναι γενικά πιο αδύναμα?

Μπορεί κανείς μόνο να ελπίζει ότι οι ανεπτυγμένες χώρες, ενεργώντας σε ένα πνεύμα αλληλεγγύης και πεφωτισμένου ίδιου συμφέροντος, θα αφήσουν κάποιον εξοπλισμό και προμήθειες για χρήση από τις αναπτυσσόμενες χώρες, αν χρειαστεί.

Ας ελπίσουμε ότι ο πόλεμος κατά του κοινού εχθρού δεν θα εκφυλιστεί σε έναν ακόμη εμφύλιο πόλεμο μεταξύ του ανθρώπινου γένους, με μάχες για περιορισμένα ιατρικά υλικά, ή για το ποιός θα έχει πρώτος πρόσβαση σε εμβόλια ή μια δυνητική θεραπεία, ποιος θα απαγορεύσει ποιανού τα ταξίδια κ.ο.κ. Ευτυχώς η ανταπόκριση ως σήμερα ήταν κάπως συντονισμένη (τουλάχιστον όσον αφορά στο ιατρικό κομμάτι της), μέσα από ένα αρμόδιο και ικανό πολυμερή θεσμό, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). Αυτό είναι ένα στοιχείο της παγκοσμιοποίησης που αποδεικνύεται θετικό, ακόμη και οι εθνικιστές ηγέτες απρόθυμα το αναγνωρίζουν. Υπάρχουν μαθήματα που πήραμε από προηγούμενες ιατρικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως ο SARS και ο Ebola, που εφαρμόζονται πλέον τώρα. Και η ιατρική κοινόητα σε όλον τον πλανήτη, ευτυχώς μιλά την ίδια γλώσσα, που είναι η γλώσσα της θεραπείας.

Κάποια άλλα στοιχεία της παγκοσμιοποίησης που έχουν δείξει τη χρησιμότητά τους σε αυτήν την κρίση, είναι τα κοινωνικά δίκτυα και οι τηλεπικοινωνίες γενικότερα. Η αίσθηση της κοινότητας, που είναι κομβικής σημασίας σε δύσκολους καιρούς, μπορεί να εκφραστεί υποστηρικτικά από μια ασφαλή απόσταση, μέσα από ένα τηλεφώνημα, μια βιντεοκλήση, ανταλλαγή μηνυμάτων, κυκλοφορία ανεκδότων (αν και στον αντίποδα ή έξαρση των fake news μπορεί να αποπροσανατολίσει ή ακόμη και να δημιουργήσει πανικό). Μία ακούσια θετική επίδραση αυτού του πολέμου είναι η μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και των μικροσωματιδίων που προκαλούν ρύπανση, εξαιτίας του κλεισίματος εργοστασίων και της συνολικής μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά δεν αναμένεται να κρατήσει για πολύ.

Μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες πριν ο πόλεμος ενάντια στον ιό τερματίσει ουσιαστικά, και μεμονωμένες εστίες μπορεί να εμφανίζονται για χρόνια. Όμως κάποια αρχικά μαθήματα μπορούν ήδη να αξιοποιηθούν με τις εμπειρίες που είχαμε. Μερικά από αυτά τα μαθήματα προς εφαρμογή απαιτούν μακροχρόνιες, δραστικές αλλαγές στο μοντέλο της παγκοσμιοποίησης που ο κόσμος εφαρμόζει ως τώρα.

Παρακάτω μερικά παραδείγματα:
  1. Αναδιοργάνωση των κρατικών σχεδιασμών για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ώστε να διασφαλίζουν αδιάκοπες εφοδιαστικές γραμμές για ιατρικό και άλλο σημαντικό υλικό, με έμφαση στην προετοιμασία για πολιτική προστασία και ανθεκτικότητα, διασφαλίζοντας την ικανότητα των κοινωνιών να αντέξουν σε σοκ στηριζόμενες σε πόρους της περιοχής. Αυτά τα σοκ μπορεί να προέρχονται από τον COVID-19 ή κάποια άλλη έκτακτη κατάσταση που σχετίζεται με ιό, ή από κάποιο ιδιαίτερα καταστροφικό γεγονός που οφείλεται στην κλιματική αλλαγή, ή σε κάποια άλλη φυσική ή ανθρωπογενή καταστροφή.
  2. Ομαλή ενσωμάτωση των υπηρεσιών του ιδιωτικού τομέα με τις δημόσιες υπηρεσίες σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερή παροχή των κρίσιμων εφοδίων που προαναφέρθηκαν, αλλά ακόμη και τροφή και άλλα σημαντικά υλικά για την επιβίωση, όπως επίσης και οι τηλεπικοινωνίες και μεταφορές. Όλα αυτά στην υπηρεσία της κοινότητας παρά στην υπηρεσία της μεγιστοποίησης του κέρδους.
  3. Μια επαναπροτεραιοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας και των δημοσίων επενδύσεων, σε μία κατεύθυνση αειφορική, λιγότερο ρυπογόνα και με δραστηριότητες που θα καταναλώνουν λιγότερους πόρους, με έμφαση στην ανθρώπινη ασφάλεια και την ευζωΐα με εγγυημένη την τροφή, αξιόπιστες υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής ασφάλειας και με αξιοπρεπείς όρους διαβίωσης για όλους.
  4. Ανανεωμένος σεβασμός και επένδυση στην πολυμέρεια και στο σύστημα των οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών που συνδέουν τις κοινότητες των ειδικών ανά τον κόσμο, όπως τους γιατρούς και τα υπουργεία υγείας, μέσω του Π.Ο.Υ. Οι μέχρι τώρα εμπειρίες μας μπορεί να μην είναι ξεκάθαρα θετικές για τους πιο πολιτικούς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ και η Ε.Ε., γι' αυτό το να ξανασκεφτούμε πώς λειτουργούν και τί είδους διοίκηση αναμένουμε να παρέχουν σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης (ηθικά κι ενωτικά) είναι απαραίτητο. Είναι επίσης ασαφές ποια είναι η προστιθέμενη αξία των G7, G20 και άλλων οργανισμών με περιορισμένα μέλη, ποια ήταν και ποια θα έπρεπε να είναι.
Χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να επεξεργαστούμε και να κατανοήσουμε τα μαθήματα από τον COVID-19 και την κρίση που δημιούργησε, κάτι που ευελπιστούμε ότι θα τερματιστεί με επιτυχία σύντομα. Η αναζήτηση συνεχίζεται για ηθική και ικανή ηγεσία και όραμα που θα μπορέσει να εμπνεύσει και να οδηγήσει στην εφαρμογή μεταμορφωτικών αλλαγών για το κοινό καλό.

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Επιστροφή

ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ 2020 ΑρχικήεπικαιρότηταΟΙΚΟΤΟΠΙΑ 2020θεωρία | απόψειςσημειώματακριτική | σκέψειςEnglish
Η Παγκοσμιοποίηση δεν είναι πια business as usual. Ο κορωνοϊός έχει αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος!
επικαιρότητα, Υδρόγειος, , Παγκοσμιοποίηση, Ενωμένα Έθνη, Κορωνοϊός, Πλανήτης
ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ 2020, Θεσσαλονίκη
width ... geodi engine
Στο site μας χρησιμοποιούμε cookies
Κατάλαβα


Η ιστοσελίδα είναι υπό κατασκευή
gallery ❰   ❱